Ara
  • Cansu Yurtseven

KORONA (CORONA) VİRÜS ÇOCUKLARA NASIL ANLATILMALI?




Hepimizin zorlu süreçlerden geçtiği bugünlerde hem kendimizin hem de sevdiklerimizin sağlığı için kaygılanırken bir de ebeveynlerin evde çocuklarla yaşadıkları zorluklar kaygıların artışına sebep oldu. Çocuklardan gelen sorular karşısında zorlanan ebeveynler neler yapacakları, süreci onlara nasıl açıklayacakları ile ilgili arayışa girdi. Bu arayış genellikle internet üzerinden deneyimlerini paylaşan kişilerin doğruluğuna inandığı yollar çerçevesinde gelişiyor. Ancak çocuklar adına riskli olabilecek bu konu hakkında ebeveynlerimizin bilinçlenmesi oldukça önem arz ediyor.


Bu yüzden öncelikle çocuklara neden açıklama yapmamız gerektiği konusuyla başlamak istiyorum.

Her ne kadar yaşları küçük olsa da unutmamak gerekir ki onlar da birer birey ve yaşadıkları süreç ve değişen düzenleri hakkında gerekli bilgiye sahip olmalılar. Yetişkinler olarak bizler için bile neden evden çıkamadığınızı ya da neden işe gidemediğinizi bilmemek oldukça kaygı verici olsa gerek.


Belirsizlik hayatın her noktasında bireyleri kaygılandırdığı gibi neden bir süre daha evde olması gerektiğini ve okula gidemeyeceğini bilmeyen çocuğu da huzursuz edecektir. Dolayısıyla çocuğun doğru ve net bilgiyi ebeveynlerinden alması korku ve kaygılarının azalması, sürecin netleşmesi adına önemli bir detaydır.


Peki corona (korona) virüsü ve bu süreci çocuklara nasıl anlatmalıyız?


Küçük yaş grupları için kuklalar, oyuncaklar, hamurlar, resimler ya da kendi yaptığınız çizimlerden faydalanabilir, bunların çok küçük-gözle görülemeyen ancak büyük etkileri olabilen virüsler olduğunu, ne şekilde tutunup, ne şekilde vücuttan atılabildiğini, bunlardan korunabilmenin yollarının hijyen kurallarına dikkat etmek olup, eğer bu kurallara yeterince dikkat etmezsek bu virüsün bizi hasta edebileceğini anlatmak önemli.


Daha büyük yaş grupları için ise bir yetişkine yapılabilecek bilgilendirmelerin yapılması, korunma yollarının ve tehlikelerinin anlatılması gereklidir.


Özellikle bu bilgilendirmelerin bizler tarafından yapılmasına dikkat etmeli, çocukların haber izlemesine engel olmalıyız. Bu haberler biz yetişkinlerin bilgilenmesi içindir. Dolayısıyla orada şahit olduğu konuşmalar, maruz kaldığı görüntü ve videolar çocuğu korkutarak kaygılanmasına, uyku ve yeme problemleri, alt ıslatma sorunları yaşamasına ve kabuslar görmesine sebep olabilir.


Ancak tercih ettiğimiz ve bizler tarafından gerek tabletlerden, gerek telefonlardan, gerekse bilgisayarlardan açılan haberler ile onun da bilinçlenmesi sağlanabilir. Çünkü çocuklardan sıklıkla gelen sorular olan “Peki biz ne zaman okula gideceğiz?”, “Ne zaman dışarı çıkabileceğiz?”, “Ne zaman bitecek?” gibi soruların ebeveynler tarafından dürüstlükle yanıtlanması önemlidir.


Şu anda gerçek ve doğru bilgi şudur; ne zaman dışarı çıkılabileceğini ya da ne zaman tekrardan okullara dönülebileceğini kimse bilmiyor. Bu yüzden çocuğa bir gün vermek, tarih belirtmek, saat üzerinde gösterimlerde bulunmak yanıltıcı ve gerçekliği olmayan bilgilerdir. Ona “Okula bir süre gidemeyeceğin ve dışarıya bir süre çıkmamamız gerektiği bizlere söylendi. İstersen seninle de bunun açıklandığı haberlere bakabiliriz. Tekrardan eskiye dönebildiğimizde, yani virüs artık bittiğinde bize yine söyleyecekler ve biz onu da seninle birlikte takip edeceğiz. Tekrar eskisi gibi okula gidebilirsiniz dendiğinde tüm hazırlıklarımızı yapıp okula başlamak için uygun olacağız.” Açıklaması yapılabilir.


Bu süreçte çocuklara hijyen kurallarını öğretmek, gerekli dezenfeksiyonun nasıl sağlanabileceğini göstermek önemlidir. Ancak bunu öğretirken keyifli ve eğlenceli bir şekilde yapmaya dikkat etmeliyiz. Çünkü çocuklar ne söylediğinizi unutsalar da yüz ifadelerinizi unutmazlar. Dolayısıyla bu, onları ve sağlıklarını korumak için tercih ettiğiniz yol, onun sizden korkmasına ve onu korkutmak için tercih ettiğiniz bu yoldan uzaklaşmasına sebep olabilir. El yıkama esnasında belirli bir şarkıyı söyleyip, “bu şarkı bitene kadar ellerimizi yıkayalım.” Diyebilir, durumu oyunlaştırabilirsiniz.


Dikkat edilmesi gereken diğer önemli bir konu ise, “Öldürebilir.” Yerine “Hasta edebilir.” Tanımını kullanmak. “Ölüm, ölümcül, öldürmek” gibi kelimeler çocuğun yukarıda bahsettiğim korku ve kaygıları yaşamasına sebep olabilir.


Bu süreçte onların güvende hissetmeleri de oldukça önemli. Eğer ev içerisinde ebeveynler olarak aşırı kaygılı, evhamlı ve endişeli olursak, bu çocuğumuza da yansıyacaktır. Dolayısıyla çocuk tehlikenin olduğundan daha büyük, baş etme gücünün ise olduğundan daha zayıf olduğunu hissetmeye başlayacaktır. Bu da onun için kontrol kaybını ve çıkmazı temsil etmektedir. Bizler bu şekilde kaygılıyken, ne yazık ki onlara “Sakin ol, evimizde güvendeyiz.” Dememiz bir şeyi değiştirmeyecektir. Bu yüzden gerekli olan hijyen kurallarını yerine getirdikten sonra evde yeni bir rutin yaratmak ve bu rutine adapte olabilmek öncelikle biz yetişkinlerin çocuklara karşı sorumluluklarındandır. Bunlara dikkat etmediğimiz takdirde, bir gün yaşanan bu zorlu süreçler son bulduğunda çocuklarımızda ruhsal anlamda hasarlar bırakmış olabiliriz. Bunu önlemenin yolu ise; sakinliğimizi koruyabilmek.


Son olarak, emin olmadığımız bilgilerin çocuklarla paylaşılmaması da mühim konulardan bir tanesi. Günlük hayatımızda sosyal medyalar ve iletişim araçları üzerinden sürekli iletilen/ gönderilen ses kayıtları, görseller ve videolar mevcut. Ancak bunların bir kısmı hatta büyük bir çoğunluğu asılsız olabilmektedir. Dolayısıyla bu asılsız bilgilerin çocukla paylaşılmaması, öncelikle doğruluğu araştırılıp değerlendirilmeli ve ardından çocuğa yaşına uygun açıklamalarla anlatılmalıdır.


Unutmamak gerekir ki, onlar da bizler gibi bu duyguları yaşıyor, korkuyor, endişeleniyor. Onları rahatlatmak ise biz yetişkinlere düşüyor. Bu yüzden yılmadan, sıkılmadan, geçiştirmeden ve tüm dürüstlüğümüzle çocuklarımıza açıklama yapmalı, onları hem korumalı hem de kendilerini korumayı öğretmeliyiz.

Uzman Klinik Psikolog Cansu Yurtseven

76 görüntüleme

İletişim

Sorularınız için bana buradan ulasabilirsiniz:

Psikolog Cansu Yurtseven

  • Cansu Yurtseven
  • Cansu Yurtseven
  • Cansu Yurtseven
  • Cansu Yurtseven
Bize Ulaşın